Dobre praktyki
 
  Woonerfami płynie Łódź

tagi: Palcem po mapie - geoankieta W Lewinie planują na serio Zróbmy sobie warzywniaki! Konsultujący Holender

Ciekawy przypadek Łodzi – im starsza, tym młodsza, a dowodzą tego liczne programy rewitalizacji i modernizacji. Najpierw Manufaktura, później ul. Piotrkowska, teraz dworzec Łódź Fabryczna. To niewątpliwie przedsięwzięcia z rozmachem. Pomiędzy jednak tymi ogromnymi inwestycjami skrywa się woonerf – nowe rozwiązanie dla przestrzeni małych uliczek miejskich.

Holenderskie wzorce

Ruch pojazdów stanowi nie lada problem dla wszystkich dużych miast, w tym także Łodzi. W gąszczu samochodów, piesi nieraz nie mają gdzie postawić stopy, a już tym bardziej marzyć o chwili ciszy i odpoczynku w cieniu kamienic. Ul. Piotrkowska, jako największy deptak miasta zwykle - a zwłaszcza latem - przepełniony tłumem turystów i mieszkańców załatwiających codzienne sprawy, nie gwarantuje wytchnienia od obowiązków i pracy. Ciągle panuje deficyt spokojnej przestrzeni. Urbaniści i inżynierowie długo głowili się nad tym, jak ułatwić życie mieszkańcom. Zauważyli najpierw, że w bocznych uliczkach nasilenie ruchu znacznie odstaje od pozostałych dróg w mieście. Zamknąć wjazd dla samochodów? Zbudować kolejny deptak? Różne warianty przechodziły przez myśl, jednak każde miało jakiś mankament w stosunku do użytkowników przestrzeni. Inspirację znaleziono daleko za granicą – w Holandii, w której od lat 70. skutecznie wprowadza się ideę tzw. woonerf (hol. „ulica do mieszkania”), czyli ulicy oddanej przechodniom i mieszkańcom przy zachowaniu jej podstawowych funkcji komunikacyjnych.

Przykładowy amsterdamski woonerf (źródło: woonerf.dlalodzi.info)

Mój jest ten kawałek ulicy

Samo zagadnienie woonerfu nie stanowi przykładu konsultacji społecznych samych w sobie. Jest to jednak wyraźna odpowiedź władz miasta na jedną z głównych potrzeb mieszkańców, która w całym świecie jest w zasadzie taka sama – aby przestrzeń miejska była miejscem przyjaznym i bezpiecznym. Pierwszy łódzki woonerf (tzw. podwórzec miejski) powstał stosunkowo niedawno w sąsiedztwie ul. Piotrkowskiej, na ul. 6 Sierpnia. Kluczowym narzędziem do przemiany tej ulicy było utworzenie małej architektury, która zaaranżowana w odpowiedni sposób stanowi przeszkodę dla samochodów w rozwijaniu większej prędkości. Przyczyniło się to do powstania mini-skwerów, z nowo posadzonymi drzewami i zamontowanymi ławkami. Zastosowane rozwiązania przestrzenne i przemyślana estetyka spowodowały złudzenie, jakby ten fragment miasta został oddany wyłącznie pieszym jako deptak. Nie ograniczono jednak dostępu samochodom – woonerf staje się przez to wzorcową formą kompromisu między oczekiwaniami użytkowników tego miejsca.  

Oczywiście nie został pominięty proces konsultacyjny. Posłużono się w nich ulotkami informacyjnymi dostarczanymi bezpośrednio do skrzynek pocztowych, plakatami rozwieszonymi w centrum miasta, ale przede wszystkim przeprowadzone został spotkania konsultacyjne. Ich zorganizowaniem zajęła się Łódzka Fundację Normalne Miasto - Fenomen. Np. w dyskusji dotyczącej przekształcenia ul. 6 Sieprnia uczestniczyło ok. 30 mieszkańców. Wynikiem konsultacji było stwierdzenie, że ulica ta nie może być równocześnie ulicą przelotową i deptakiem, wobec czego kompromisem okazało się utworzenie podwórca miejskiego. Pozwoliło to także na zrównoważenie i pogodzenie oczekiwań właścicieli lokali gastronomicznych i usługowych z potrzebami mieszkańców. Na podstawie tych konsultacji opracowano projekt, który został zgłoszony do budżetu obywatelskiego. Został on wybrany w głosowaniu przez mieszkańców i dzisiaj możemy już zobaczyć jego realizację.

Spotkanie z mieszkańcami i najemcami lokali przy ul. 6 Sierpnia w czerwcu 2013 r. (źródło: woonerf.dlalodzi.info)

Woonerf tkwi w szczegółach

Z wykorzystaniem dość prostych elementów, całokształt ulicy może zupełnie się przeobrazić. Wystarczy zaledwie podwyższenie przejścia dla pieszych, odpowiednie ulokowanie wysepki czy kolorystyczne rozgraniczenie chodnika, ścieżki rowerowej i jezdni. W wysoce nieuporządkowanej przestrzeni polskich miast jest to pozytywny impuls do poprawy jej ładu i estetyki. Konieczne jest jednak podejście całościowe. Wystarczy wspomnieć przykład ul. Krupniczej w Krakowie, gdzie stworzono tzw. mikropark, będący zalążkiem planowanego podwórca, jednak w wyniku braku podjęcia dalszych działań, skwer ten stał się raczej obiektem żartów i krytyki.

Łódź spopularyzowała tą koncepcję w Polsce. Trudno jednak powiedzieć w jak długim okresie będzie można się spodziewać większej liczby realizacji. Myślą już nad tym Lublin, Warszawa, Poznań, Kraków, ale i mniejsze miasteczka.

Wizualizacje

Zagadnienia przestrzennego, jakim jest woonerf, nie sposób go przedstawić bez stosownych wizualizacji. Stąd też poniżej zostaną zamieszczone różne projekty i realizacje woonerfów.


Podwórzec miejski w Lublinie (źródło: http://inspirowaninatura.pl/)

Projekt jednego z łódzkich woonerfów (źródło: http://wonnerf.dlalodzi.info)

 

Ul. Traugutta w Łodzi (Źródło: www.gazeta.pl

Ul. 6 Sierpnia w Łodzi (źródło: www.wikimedia.org)

Warto na koniec zacytować Bartosza Zimnego oraz Huberta Barańskiego - współautorów strony woonerf.dlalodzi.info:

Być może właśnie teraz jest okazja żeby pokazać mieszkańcom, że ulice przy których mieszkają nie muszą być komunikacyjnym ściekiem, ale przestrzenią gdzie można przyjemnie spędzić czas. Obecnie charakter wielu łódzkich ulic nie sprzyja w zasadzie żadnej formie integracji społecznej,a takie rozwiązania są w stanie to zapewnić. Jest to idealny moment, żeby zacząć zmieniać myślenie wielu mieszkańców miasta, czym może być ulica i sprawić,
żeby byli dumni z miejscaw którym mieszkają.

 

 

Źródła:


 

Powrót do góry
 
 
Lider projektu: Partnerzy projektu:
Wiedza Edukacja Rozwój Wiedza Edukacja Rozwój Europejski Fundusz Społeczny DELTA PARTNER Stowarzyszenie Wspierania Inicjatyw Gospodarczych Centrum Doradztwa Strategicznego s.c. D. Bieńkowska, C. Ulasiński, J. Szymańska P.A. Nova
 
Strona korzysta z plików cookies w celu realizacji usług. Możesz określić warunki przechowywania lub dostępu do plików cookies w Twojej przeglądarce. [Zamknij]